Zachęta - Narodowa Galeria Sztuki

Czego się spodziewać

Plac Małachowskiego, sam środek Warszawy, naprzeciwko Ogrodu Saskiego. Neorenensansowy pałac z początku XX wieku - monumentalna fasada, napis ARTIBUS nad portalem, rzeźby alegoryczne Zygmunta Otto. Pierwszy budynek w Warszawie zbudowany specjalnie po to, żeby wystawiac w nim sztukę. Nie zaadaptowany z pałacyku, nie przerobiony z koszar - od początku galeria.

Zachęta nie ma stałej wystawy. Każda wizyta to inna opowieść. Wystawy zmieniają się co 2-3 miesiące - malarstwo, rzeźba, wideo-art, instalacje, fotografia. Polscy i miedzynarodowi artyści wspolczesni. Sasnal, Althamer, Sosnowska, Kozyra, ale też Kusama czy Picasso. Jeśli szukasz Matejki i Bacciarellego - idź do Muzeum Narodowego. Zachęta to miejsce, gdzie sztuka jest zywym organizmem, nie archiwum.

Budynek sam w sobie wart wizyty. Przestronne, dobrze oświetlone sale zaprojektowane z myślą o eksponowaniu sztuki - Stefan Szyller (ten sam architekt co Politechnika Warszawska) wiedzial, co robi. Główna sala nosi imię Jana Matejki. Zachęta od 1993 roku odpowiada też za Polski Pawilon na Biennale w Wenecji (i architektonicznym, i artystycznym) - co czyni ja jednym z najważniejszych lacznikow polskiej sztuki ze światem.

Osobna przestrzeń - Miejsce Projektów Zachety przy ul. Galczynskiego 3, kilka minut spacerem od głównego budynku. Laboratorium artystyczne dla młodych tworcow i eksperymentalnych projektów. Wstęp wolny.

Wskazówki

• Darmowe czwartki - wstęp bezpłatny dla wszystkich. Popularne, więc może być tłoczno.
• Bilety: 30 zł normalny, 20 zł ulgowy, 5 zł studenci do 26 lat, 2 zł młodzież 7-18, bilet rodzinny 40 zł (4 osoby, maks 2 dorosłych). Dzieci do 7 lat za darmo.
• Godziny: wtorek-niedziela 12:00-20:00, ostatnie wejście 19:30. Poniedziałek nieczynne.
• Ile czasu: 60-90 minut na jedna wystawę. Jeśli są dwie równolegle - planuj 2 godziny.
• Księgarnia artystyczna na miejscu - solidna oferta albumow i katalogow.
• Sprawdź program przed wizyta na zachęta.art.pl - bez stałej kolekcji nie wiesz, co akurat wisi. Może trafisz na coś, co zmieni ci sposób myslenia o sztuce. Albo na coś, co cię wkurzy. Obie opcje są wlasciwe.

Jak dojechać

Autobus: Przystanek Zachęta lub pl. Małachowskiego - bezpośrednio przy galerii. Linie 106, 107, 111, 116, 128, 178, 180, 503, 518.

Tramwaj: Przystanek Królewska - ok. 7 minut spacerem. Linie 4, 15, 16, 18.

Metro: Świętokrzyska (M1/M2) - ok. 10 minut spacerem. Nowy Świat-Uniwersytet (M2) - również ok. 10 minut.

Samochodem: Centrum Warszawy - strefa płatnego parkowania. Miejsca na ulicach wokół placu Małachowskiego, ale trudne do znalezienia w godzinach szczytu.

Historia

Wszystko zaczęło się 13 grudnia 1860 roku, gdy malarze z Wojciechem Gersonem na czele zalozyli Towarzystwo Zachety Sztuk Pięknych - pierwsza w zaborze rosyjskim instytucje poświęcona wystawianiu polskiej sztuki. Ruszyli z 234 czlonkami, po roku mieli już 1464.

Przez dekady Towarzystwo działało w wynajmowanych lokalach. W 1894 ogłoszono konkurs na gmach własny. Wygrał Stefan Szyller. Dzialke podarowała filantropka Ludwika Gorecka. Budowa ruszyła w 1898, front otwarto 15 grudnia 1900, skrzydło poludniowe ukończono w 1903.

16 grudnia 1922 roku w Zachecie wydarzylo się coś, co na zawsze wpisało te galerie w historię Polski. Prezydent Gabriel Narutowicz - piaty dzień po zaprzysienzeniu - przyszedl na otwarcie wystawy. Eligiusz Niewiadomski, malarz i krytyk sztuki, strzelil do niego śmiertelnie. Pierwsza udana próba zamachu na glowe państwa polskiego, w galerii sztuki, wśród obrazów. Sala nosi dziś imię Narutowicza.

Podczas okupacji galerie przemianowano na Haus der Deutschen Kultur. Po wojnie odbudowa, w latach 1982-1993 gruntowna renowacja. W 1994 - Zachęta Państwowa Galeria Sztuki. Od 2003 - obecna nazwa: Zachęta - Narodowa Galeria Sztuki.

W 1966 roku Zachęta uruchomiła Międzynarodowe Biennale Plakatu - pierwsze takie wydarzenie na świecie, które działało tu do 1994 (potem przeniesione do Muzeum Plakatu w Wilanowie). Od 1993 odpowiada za Polski Pawilon na Biennale w Wenecji - w 2008 “Hotel Polonia” zdobył Zlotego Lwa na Biennale Architektury.

Muzea w pobliżu

Sztuka i historia w zasięgu spaceru: Muzeum Etnograficzne (ul. Kredytowa 1, bezposredni sasiad - kultury ludowe i tradycje), Muzeum Narodowe (al. Jerozolimskie 3, 15 minut spacerem - jeśli chcesz klasyki od średniowiecza po współczesność), Muzeum Sztuki Nowoczesnej (pl. Defilad - nowy gmach, sztuka od XX wieku).