Stacja Muzeum

Czego się spodziewać

Stacja Muzeum to jedno z tych miejsc, które każdy warszawiak mija tramwajem i myśli “kiedyś tam zajdę”. A potem nie zachodzi latami, bo kolej kojarzy mu się ze spóźnionymi pociągami, a nie z muzeum. Błąd. To jedno z najlepszych muzeów technicznych w Warszawie - i jedno z niewielu, gdzie można wejść do środka prawdziwej lokomotywy, pociągnąć za dźwignie i poczuć na własnej skórze, jak ogromne są te maszyny.

Muzeum zajmuje teren dawnego dworca Warszawa Główna przy Towarowej - tego “tymczasowego” drewnianego budynku z 1945 roku, który stał się jednym z najdłużej działających prowizoriów w historii polskiej kolei. Wewnątrz są trzy stałe wystawy: dwie sale z historią kolei (modele, mundury, zegary dworcowe, semafory, ponad 200 modeli pociągów) i trzecia - interaktywna hala “Jak działa kolej” zaprojektowana z myślą o dzieciach 6-12 lat. Są też makiety kolejowe uruchamiane monetami po 2 zł - dzieciaki to kochają.

Ale prawdziwa gwiazda jest na zewnątrz. Skansen kolejowy to ponad 50 pojazdów szynowych - od parowozów z początku XX wieku po lokomotywy elektryczne i wagony specjalne. Jest aerodynamiczny parowóz Pm3-5 z 1940 roku (jedyny zachowany na świecie), jest pociąg pancerny z II wojny światowej (jedyny kompletny w Europie), jest wagon salonowy prezydenta Bieruta. Do wielu lokomotyw można wchodzić, siadać w kabinie maszynisty, przeglądać urządzenia. To nie jest muzeum “patrzeć, nie dotykać” - tu się wchodzi, wdrapuje i zagląda do środka.

Osobna atrakcja to symulator lokomotywy EU07 - zbudowany z oryginalnych części legendarnej polskiej elektrowozy. 15 minut jazdy, trzeba rezerwować z wyprzedzeniem, bo terminy rozchodzą się szybko.

Wskazówki

• Poniedziałki - wstęp wolny. Najlepszy dzień na wizytę budżetową. Bywa więcej ludzi niż w tygodniu, ale i tak bez tłumów.
• Bilet rodzinny 75 PLN za 2 dorosłych + do 3 dzieci. Dużo lepsza opcja niż kupowanie pojedynczych biletów (25 + 25 + 16 + 16 + 16 = 99 PLN).
• Symulator EU07 - rezerwuj wcześniej. Terminy pojawiają się na stronie na początek każdego kwartału i znikają w kilka dni. Około 20 PLN za 15 minut, osobny bilet.
• Zabierz monety 2 PLN. Makiety kolejowe w środku są uruchamiane monetami. Dzieciaki będą chciały odpalać każdą.
• Zima - ubierz się ciepło. Hale wystawowe są w historycznym budynku dworcowym - słabo ogrzewane. Październik-marzec to czas na kurtkę i dodatkową warstwę.
• Na zewnątrz - pogoda ma znaczenie. Po deszczu nawierzchnia bywa mokra i błotna, a lokomotywy śliskie. Suchy dzień to najlepsza opcja na część plenerową.
• Planuj 2-3 godziny. Szybki obchód to półtorej godziny, ale żeby zobaczyć wszystko - hale, skansen, symulator - potrzebujesz dwóch do trzech.
• Połącz z Muzeum Powstania Warszawskiego. Pięć minut spaceru. Naturalny duet na pół dnia.
• Ostatnie wejście 30 minut przed zamknięciem. Kasa też zamyka się o tej porze.

Jak dojechać

Tramwajem: Plac Zawiszy - linie 1, 7, 9, 22, 24, 25. Dosłownie 200 metrów od wejścia, 2-3 minuty spaceru.

Autobusem: Plac Zawiszy - linie 127, 128, 157, 158, 159, 175, 504, 517, 521.

Metro: Rondo Daszyńskiego (M2) - około 600 metrów, 7 minut spaceru.

Pociągiem: Przystanek Warszawa Ochota (SKM, KM) jest tuż obok. Stacja Warszawa Główna (PKP IC, KM, Polregio) znajduje się bezpośrednio na terenie muzeum - to w końcu dawny dworzec.

Samochodem: Bezpłatny parking niestrzeżony przed wejściem. Jedno miejsce dla osób z niepełnosprawnościami. Stojak na rowery (9 miejsc).

WKD: Przystanek Warszawa Ochota WKD - w bezpośrednim sąsiedztwie.

Historia

Historia tego miejsca to historia warszawskiej kolei - pełna ambitnych planów, katastrofalnych pożarów i prowizoriów, które trwają dekady.

Teren przy Towarowej był używany kolejowo od 1875 roku - jako stacja towarowa Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej. W 1921 roku, po rozbiórce starego Dworca Wiedeńskiego, postawiono tu tymczasowy budynek pasażerski - halę o rozpiętości 24 metrów zaprojektowaną przez Tadeusza Zielińskiego i Maksymiliana Bystydzieńskiego.

W 1928 roku rozpisano konkurs na nowy, reprezentacyjny dworzec główny. Wygrał Czesław Przybylski, a budowę rozpoczęto w 1932 roku. Monumentalny gmach w stylu modernistycznym z elementami Art Deco miał być wizytówką stolicy. Nie został nigdy ukończony. W czerwcu 1939 roku nieostrożni spawacze wywołali pożar, który częściowo zniszczył niedokończony budynek. We wrześniu 1939 bombardowanie niemieckie dokonało reszty. Przez okupację dworzec działał w ograniczonym zakresie, aż do Powstania Warszawskiego. W styczniu 1945 Niemcy wysadzili to, co zostało.

Po wojnie, w 1945 roku, na terenie dawnej stacji towarowej postawiono drewniany budynek tymczasowy - Warszawa Główna Osobowa. Miał działać krótko, do czasu budowy nowego dworca. Działał 30 lat, do otwarcia Dworca Centralnego w 1975 roku, kiedy Główna straciła znaczenie. Ruch pasażerski zakończono w 1997 roku (wrócił częściowo w 2021 - pociągi do Łodzi i Skierniewic).

Muzeum kolejnictwa w tym miejscu ma swoje własne, burzliwe dzieje. Pierwsze Muzeum Kolejowe otwarto w Warszawie już w 1928 roku - w skrzydle Dworca Wiedeńskiego. Przeniesione, rozbudowane do ponad 4000 eksponatów, 400 modeli i 8000 książek - wszystko zniszczone w czasie wojny. Odrodzone w 1972 roku na terenie Warszawy Głównej jako Muzeum Kolejnictwa, z początkową kolekcją 93 eksponatów, w tym 40 lokomotyw.

W 2015 roku władze Mazowsza i PKP zdecydowały o utworzeniu nowej instytucji - Stacji Muzeum. Inauguracja odbywa się 14 maja 2016 roku, podczas Nocy Muzeów. Stare Muzeum Kolejnictwa zostało formalnie zlikwidowane, a Stacja Muzeum przejęła jego zbiory i teren. Dziś to samorządowa instytucja kultury współprowadzona przez Województwo Mazowieckie i PKP S.A., z filią w postaci Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie.